चीनको आकर्षण घट्दै, भारत र दक्षिणपूर्वी एसियातर्फ जापानी क्षेत्रीय बैंकहरूको ध्यान

BFIS News
2026 Jun 03 10:09

चीनको आकर्षण घट्दै, भारत र दक्षिणपूर्वी एसियातर्फ जापानी क्षेत्रीय बैंकहरूको ध्यान

काठमाडौं । जापानका क्षेत्रीय बैंकहरूले चीनमा आफ्नो उपस्थिति क्रमशः घटाउँदै भारत, सिंगापुर तथा दक्षिणपूर्वी एसियाली मुलुकहरूमा व्यवसाय विस्तार गर्ने रणनीति अपनाउन थालेका छन्।

चीनको आर्थिक वातावरणमा आएको परिवर्तन र जापानी कम्पनीहरूको उत्पादन आधार स्थानान्तरणसँगै बैंकहरूको प्राथमिकतामा पनि बदलाव देखिएको हो।

लामो समयसम्म चीन जापानी उद्योग तथा वित्तीय संस्थाहरूका लागि प्रमुख विदेशी बजारका रूपमा रहेको थियो। त्यहाँ स्थापित जापानी उत्पादनमूलक कम्पनीहरूलाई वित्तीय सेवा उपलब्ध गराउन विभिन्न क्षेत्रीय बैंकहरूले शाखा तथा प्रतिनिधि कार्यालय सञ्चालन गर्दै आएका थिए। तर पछिल्ला वर्षहरूमा बढ्दो श्रम लागत, आर्थिक वृद्धिदरमा सुस्ती तथा रियल इस्टेट क्षेत्रको समस्याले चीनको आकर्षण कमजोर बनाएको छ।

यसका साथै, अमेरिका र चीनबीच बढ्दो व्यापारिक तथा प्रविधिगत प्रतिस्पर्धाले पनि विदेशी लगानीकर्ताहरूको रणनीतिमा प्रभाव पारेको छ। यसको परिणामस्वरूप धेरै जापानी कम्पनीहरूले ‘चाइना प्लस वन’ रणनीति अवलम्बन गर्दै उत्पादनका केही गतिविधि भारत, भियतनाम, थाइल्यान्ड र इन्डोनेसियाजस्ता मुलुकहरूमा विस्तार गरेका छन्।

कम्पनीहरूको यही स्थानान्तरणलाई पछ्याउँदै जापानी क्षेत्रीय बैंकहरूले पनि नयाँ बजारहरूमा आफ्नो उपस्थिति बढाउन थालेका छन्। बैंकिङ क्षेत्रसँग सम्बद्ध स्रोतहरूका अनुसार केही बैंकहरूले चीनस्थित शाखा तथा प्रतिनिधि कार्यालय बन्द गर्ने वा सीमित बनाउने निर्णय गरिसकेका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार सिंगापुर दक्षिणपूर्वी एसियाको प्रमुख वित्तीय केन्द्रका रूपमा स्थापित भएकाले जापानी बैंकहरूको रुचि बढेको हो। क्षेत्रीय कारोबार सञ्चालन गर्ने कम्पनीहरूका लागि सिंगापुर रणनीतिक आधार बन्ने भएकाले बैंकहरूले त्यहाँबाट सेवा विस्तारलाई प्राथमिकता दिएका छन्।

त्यसैगरी, India पनि जापानी बैंकहरूको प्रमुख गन्तव्य बन्दै गएको छ। तीव्र आर्थिक विस्तार, पूर्वाधार विकास, उत्पादन क्षेत्रको वृद्धि तथा प्रविधि उद्योगको विस्तारले भारतीय बजारमा वित्तीय सेवाको माग बढाएको छ। जापानी लगानी विस्तारसँगै बैंकहरूले ऋण, व्यापार वित्त र परामर्श सेवामा आफ्नो उपस्थिति सुदृढ गरिरहेका छन्।

विशेषज्ञहरूका अनुसार चीनबाट जापानी बैंकहरूको गतिविधि घट्दै जाँदा त्यहाँ कार्यरत जापानी आपूर्तिकर्ता, साना तथा मझौला उद्यम तथा अन्य क्षेत्रीय कम्पनीहरू प्रभावित हुन सक्छन्। बैंकिङ सेवाको उपलब्धता घटेमा ती कम्पनीहरूले वैकल्पिक वित्तीय साझेदारको खोजी गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।

यद्यपि, China को महत्व पूर्ण रूपमा समाप्त नभएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र र विशाल उपभोक्ता बजार भएकाले धेरै जापानी कम्पनीहरूले चीनमा आफ्नो व्यवसायिक उपस्थिति कायम राख्ने अपेक्षा गरिएको छ। तर भविष्यका नयाँ लगानी तथा विस्तार योजनाहरू भने भारत र दक्षिणपूर्वी एसियाली बजारहरूमा केन्द्रित हुने संकेत देखिएको छ।

आपूर्ति शृंखलाको पुनर्संरचना, भूराजनीतिक जोखिम र नयाँ आर्थिक अवसरहरूको खोजीले जापानी बैंकिङ क्षेत्रको अन्तर्राष्ट्रिय रणनीतिमा उल्लेखनीय परिवर्तन ल्याइरहेको विश्लेषकहरूको निष्कर्ष छ।