नेपालमा आईपीओ रोकिँदा भारतमा एकैदिन ९ कम्पनीको सार्वजनिक निष्कासन

काठमाडौं । नेपालमा नयाँ कम्पनीको प्राथमिक सेयर निष्कासन (आईपीओ) प्रक्रिया चार महिनाभन्दा लामो समयदेखि रोकिएको अवस्थामा छिमेकी भारतमा भने एकैदिन नौ कम्पनीले सर्वसाधारणका लागि आईपीओ निष्कासन गरेका छन्।

नेपालमा नियामकीय तथा नीतिगत अन्योलका कारण प्राथमिक बजार प्रभावित भइरहेका बेला भारतमा ठूला तथा साना कम्पनीले पुँजी जुटाउने प्रक्रिया अघि बढाएका हुन्।

नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) मा नेतृत्व परिवर्तन, नयाँ नियम निर्माणमा भएको ढिलाइ र नीतिगत अस्पष्टताका कारण पछिल्लो चार महिनायता नयाँ कम्पनीले आईपीओ निष्कासनको अनुमति पाएका छैनन्।

हाल बजारमा बेनी हाइड्रोपावरको आईपीओ निष्कासन भइरहे पनि यो पछिल्लो समय दिइएको नयाँ स्वीकृति भने होइन। कम्पनीले अघिल्लो वर्ष नै बोर्डबाट अनुमति पाएको थियो। सञ्चालक समितिमा आएको परिवर्तन तथा अन्य आन्तरिक प्रक्रियाका कारण निर्धारित समयमा निष्कासन हुन नसकेपछि अहिले प्रक्रिया अघि बढाइएको हो।

नेपालको प्राथमिक बजार लामो समयदेखि निष्क्रिय रहँदा सेकेन्डरी बजारमा भने आईपीओ तथा हकप्रद सेयरको आपूर्ति निरन्तर थपिँदै आएको लगानीकर्ताको भनाइ छ। नयाँ लगानीकर्ता र पुँजीको पर्याप्त प्रवेश नभएको अवस्थामा सेयर आपूर्ति बढ्दा बजारमा दबाब परेको भन्दै केही लगानीकर्ताले निश्चित अवधिका लागि नयाँ निष्कासन रोक्नुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन्।

भारतमा मेन बोर्ड र एसएमईमार्फत आईपीओ

भारतमा कम्पनीको आकार र प्रकृतिअनुसार आईपीओलाई मुख्यतः मेन बोर्ड र एसएमई प्लेटफर्ममा वर्गीकरण गरिएको छ। ठूला तथा स्थापित कम्पनीले मेन बोर्डमार्फत आईपीओ जारी गर्छन् भने साना तथा मझौला उद्यमका लागि एसएमई प्लेटफर्म प्रयोग हुन्छ।

मेन बोर्डमा निष्कासन भएका कम्पनीका सेयर बम्बे स्टक एक्सचेन्ज (बीएसई) तथा नेसनल स्टक एक्सचेन्ज (एनएसई)का मुख्य प्लेटफर्ममा सूचीकृत हुन्छन्। एसएमईतर्फका कम्पनीहरू बीएसई एसएमई वा एनएसई इमर्जजस्ता प्लेटफर्ममा सूचीकृत हुने व्यवस्था छ।

एसएमई आईपीओमा जोखिम तुलनात्मक रूपमा बढी हुने भएकाले खुद्रा लगानीकर्ताका लागि न्यूनतम आवेदन रकम मेन बोर्डको तुलनामा उच्च राखिएको हुन्छ।

एकैदिन ९ कम्पनी बजारमा

भारतमा उक्त दिन मेन बोर्डतर्फ ६ र एसएमईतर्फ ३ कम्पनीले आईपीओ निष्कासन गरेका छन्। मेन बोर्डतर्फ रेन्टोमोजो, स्टिमहाउस इन्डिया, एसेट रिकन्स्ट्रक्सन कम्पनी, करमतारा इन्जिनियरिङ, एलसीसी प्रोजेक्ट्स र मनिपाल पेमेन्ट एन्ड आइडेन्टिटी सोलुसन्स रहेका छन्।

यीमध्ये रेन्टोमोजोले करिब ८०० करोड भारतीय रुपैयाँ बराबरको ६० लाख कित्ता, स्टिमहाउस इन्डियाले ५०० करोड रुपैयाँ बराबरको ४० लाख कित्ता र एसेट रिकन्स्ट्रक्सन कम्पनीले १ हजार २०० करोड रुपैयाँ बराबरको १ करोड कित्ता सेयर निष्कासन गरेको उल्लेख छ।

त्यस्तै, करमतारा इन्जिनियरिङले ७५० करोड रुपैयाँ बराबरको ५५ लाख कित्ता, एलसीसी प्रोजेक्ट्सले ६०० करोड रुपैयाँ बराबरको ४५ लाख कित्ता र मनिपाल पेमेन्ट एन्ड आइडेन्टिटी सोलुसन्सले ९०० करोड रुपैयाँ बराबरको ७० लाख कित्ता सेयर निष्कासन गरेका छन्।

एसएमईतर्फ विनोद टेक्स्टवर्ल्डले ५० करोड रुपैयाँ बराबरको २५ लाख कित्ता, आमटेक एस्टर्सले ४० करोड रुपैयाँ बराबरको २० लाख कित्ता र इन्फ्राक्स रिन्युएबलले ६० करोड रुपैयाँ बराबरको ३० लाख कित्ता सेयर सार्वजनिक गरेका छन्।

प्राथमिक बजारमा निरन्तरताको चुनौती

नेपालमा आईपीओ निष्कासनसम्बन्धी नीतिगत व्यवस्था र नियामकीय प्रक्रियामा देखिएको अस्थिरताले प्राथमिक बजारको नियमितता प्रभावित भएको छ। आईपीओमार्फत जलविद्युत्, उत्पादन, पूर्वाधारलगायतका कम्पनीले दीर्घकालीन पुँजी जुटाउने भएकाले यसको निरन्तरता पुँजी बजारको विकाससँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको छ।

सेकेन्डरी बजारमा हुने उतारचढावका आधारमा प्राथमिक निष्कासनलाई लामो समय रोक्दा नयाँ कम्पनीले पुँजी जुटाउने अवसर प्रभावित हुने र बजारमा नयाँ लगानी तथा पुँजी प्रवेशको प्रक्रिया समेत कमजोर हुन सक्ने देखिन्छ। त्यसैले प्राथमिक बजारलाई स्पष्ट नीतिगत व्यवस्था, पूर्वानुमानयोग्य नियमन र नियमित निष्कासन प्रक्रियामार्फत सञ्चालन गर्नु नेपालको पुँजी बजार विकासका लागि महत्वपूर्ण देखिन्छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

सेयर किन्नुअघि कसरी गर्ने रिसर्च ? यी हुन् महत्वपूर्ण ५ चरणहरु

खप्तड लघुवित्तले आईपीओ जारी गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल नियुक्त

बिल एकम्यानको रणनीति : सस्तो सेयर किनेर व्यवस्थापन आफ्नै हातमा लिने

तीन कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन

विद्युत खपत बढाउन प्राधिकरणले सुरु गर्यो अभियान

भ्याल्यू स्टक भनेको के हो, कसरी छान्ने यस्ता सेयर ?