त्रिविमा स्नातक तहमा पनि सेमेस्टर प्रणाली लागू गर्ने तयारी, विद्यार्थीको अवस्थाबारे प्रश्न

काठमाडौं, कात्तिक २८ गते । त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) ले स्नातक तहमा समेत वार्षिक परीक्षा प्रणालीलाई विस्थापित गर्दै सेमेस्टर प्रणाली लागू गर्ने विषयमा छलफल तथा तयारी अघि बढाएको छ । विश्वविद्यालयले उच्च शिक्षाको शैक्षिक गुणस्तर सुधार गर्ने उद्देश्यसहित सेमेस्टर प्रणाली विस्तार गर्ने विषयमा चासो देखाएसँगै यसले विद्यार्थीको अध्ययन र समय व्यवस्थापनमा पार्ने प्रभावबारे पनि बहस सुरु भएको छ ।

सेमेस्टर प्रणाली लागू गर्ने विषयमा छलफल भइरहे पनि हालसम्म स्नातक तहमा यसलाई पूर्ण रूपमा लागू गर्ने निर्णय भइसकेको छैन । प्रस्तावित व्यवस्थाअनुसार प्रणाली अघि बढेमा चार वर्षे स्नातक तहमा आठवटा सेमेस्टर रहने शैक्षिक संरचना हुन सक्छ । यसअनुसार एक वर्षमा दुई सेमेस्टर सञ्चालन हुनेछन् ।

सेमेस्टर प्रणालीलाई निरन्तर अध्ययन, नियमित मूल्याङ्कन र समयमै परीक्षा तथा नतिजा प्रकाशनसँग जोडेर हेरिएको छ । यद्यपि, परीक्षा र नतिजा प्रकाशनमा हुने ढिलाइलाई सम्बोधन गर्न नसकिए प्रणाली परिवर्तनले मात्रै शैक्षिक सुधार सुनिश्चित गर्न नसक्ने सरोकारवालाहरूको चासो छ ।

यसैबीच, सेमेस्टर प्रणाली लागू गर्दा विद्यार्थीको उपस्थिति र अध्ययनको समय व्यवस्थापनलाई कसरी सम्बोधन गर्ने भन्ने प्रश्न पनि महत्त्वपूर्ण बनेको छ । त्रिविका विभिन्न स्नातकोत्तर तहका सेमेस्टर कार्यक्रमहरूमा प्रत्येक विषयमा कम्तीमा ८० प्रतिशत हाजिरी अनिवार्य गरिएको छ । यस्तो व्यवस्था स्नातक तहमा पनि लागू भएमा काम गर्दै अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थीलाई नियमित कक्षामा सहभागी हुन कठिनाइ हुन सक्ने देखिन्छ ।

पछिल्लो समय आर्थिक कारणले अध्ययनसँगै रोजगारी गर्नुपर्ने विद्यार्थीको संख्या पनि उल्लेख्य छ । उनीहरूले कामको समय मिलाएर अध्ययनलाई निरन्तरता दिइरहेका हुन्छन् । यस्तो अवस्थामा निश्चित प्रतिशत हाजिरी अनिवार्य गर्दा विद्यार्थीको रोजगारी र अध्ययनबीच समय व्यवस्थापनको चुनौती बढ्न सक्ने प्रश्न उठेको छ ।

सेमेस्टर प्रणालीमा आन्तरिक मूल्याङ्कन, असाइनमेन्ट, प्रस्तुतीकरण, कक्षा परीक्षण र बाह्य परीक्षामार्फत विद्यार्थीको निरन्तर मूल्याङ्कन गरिन्छ । यसले विद्यार्थीलाई नियमित अध्ययनमा जोड दिन सक्ने भए पनि त्यसका लागि पर्याप्त शिक्षक, शैक्षिक पूर्वाधार, पुस्तकालय र प्रभावकारी कक्षा सञ्चालन आवश्यक हुन्छ ।

त्यसैले स्नातक तहमा सेमेस्टर प्रणाली विस्तार गर्ने तयारीसँगै विद्यार्थीको आर्थिक तथा व्यावहारिक अवस्थालाई पनि नीतिगत छलफलमा समेट्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ । विशेषगरी काम गर्दै पढ्ने विद्यार्थीका लागि उपयुक्त कक्षा तालिका, उपस्थिति व्यवस्थापन र आवश्यक शैक्षिक सहयोगको व्यवस्था गर्नुपर्ने विषय महत्त्वपूर्ण छ ।

सेमेस्टर प्रणाली आफैँमा गलत वा सही भन्नेभन्दा पनि यसको कार्यान्वयन कसरी हुन्छ भन्ने विषयले यसको प्रभावकारिता निर्धारण गर्नेछ । नियमित कक्षा, समयमै परीक्षा, नतिजा प्रकाशन र विद्यार्थीमैत्री व्यवस्था सुनिश्चित गर्न सकेमा यसले उच्च शिक्षाको गुणस्तर सुधारमा योगदान पुर्‍याउन सक्छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

गरिब देशहरुको सहयोगका लागि विश्व बैंकको ९३ अर्ब डलरको वित्तीय प्याकेज

१० वाणिज्य बैंकले ४ महिनामै कमाए अर्ब बढी नाफा, एनआइसी एसियाको सबैभन्दा धेरै

खप्तड लघुवित्तले आईपीओ जारी गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल नियुक्त

८ जिल्लामा विद्युत प्रणाली सुधारको काम सुरु

बिल एकम्यानको रणनीति : सस्तो सेयर किनेर व्यवस्थापन आफ्नै हातमा लिने

तीन कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन