बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता: राष्ट्र बैंकले २० दिनका लागि ३५ अर्ब उठाउदै, बैंकहरुसँग ६ खर्ब २५ अर्ब रुपैयाँ लगानीयोग्य रकम
- BFIS News
- 2025 Feb Wed 11:11

काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले वित्तीय प्रणालीको अधिक तरलता व्यवस्थापन गर्न आज फेरि २० दिनका लागि ३५ अर्ब रुपैयाँको निक्षेप संकलन उपकरण जारी गरेकोे छ । बैंकहरुले निक्षेप संकलन उपकरणमा गत माघ २ गते राखेको १८ अर्ब १५ करोड आजै परिपक्क हुने भएपछि केन्द्रीय बैंकले थप ३५ अर्ब रुपैयाँ वित्तीय प्रणालीबाट प्रशोचन गर्न लागेको हो । उक्त दिन राष्ट्र बैंकले ४० अर्ब खिच्न चाहेको भएपनि बैंकहरुले १८ अर्ब १५ करोड मात्र बुझाएका थिए ।
इच्छुक बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आज दिउँसो ३ बजेसम्म बोलकबोलमार्फत आवेदन दिन सक्नेछन् । साँवा र ब्याज भुक्तानी मिति फागुन १३ गते निर्धारण भएको छ । यसको ब्याजदर भने बोलकबोल बाटै निर्धारण हुनेछ । बैंक तथा वित्तीय सस्थाहरुले न्यूनतम १० करोड र अधिकतम ५ करोडले निःशेष भाग जानेगरी निष्कासित रकम बराबरको माग गर्न सक्नेछन् ।
यसअघि केन्द्रीय बैंकले गत आइतबार पनि ४० अर्ब रुपैयाँ बराबरको २१ दिन अवधिको निक्षेप संकलन उपकरण जारी गरेकोमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ब्याजदर बढाएर १५ अर्ब १० करोड रुपैयाँ मात्र निक्षेप दिन आवेदन दिए । केन्द्रीय बैंकले बैंक वित्तीय संस्थाले दिन चाहेजति मात्र निक्षेप लियो । उक्त निक्षेप संकलन उपकरणको औसत ब्याजदर ३ प्रतिशत कायम भएको थियो । माघ महिनामा मात्रै केन्द्रीय बैंकले ६ पटक यस्तो उपकरण जारी गरिसकेको छ ।
लामो समयदेखि बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलताको अवस्था छ । अपेक्षा अनुसार कर्जा प्रवाह हुन सकेको छैन । ब्याजदर निरन्तर घटे पनि कर्जा प्रवाह सुस्त छ । यसैकारण तरलता व्यवस्थापन गर्न केन्द्रीय बैंकले पटकपटक प्रणालीबाट पैसा तान्दै आएको छ । अधिक तरलताको अवस्था झनै बढ्दै गएपछि राष्ट्र बैंकले नियमित रुपमा स्थायी निक्षेप सुविधा एसडीएफ तथा निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत तरलता व्यवस्थापन गर्दै आएको छ ।
अन्तर बैंक दर ब्याजदर करिडोरको तल्लो सीमाभन्दा तल जान नदिने गरी तरलता व्यवस्था गर्ने काम केन्द्रीय बैंकले गर्छ । केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर करिडोरको तल्लो सीमा अर्थात ३ प्रतिशत ब्याजदर तोकेको छ । त्यसैले बैंक तथा वित्तीय संस्थाले निक्षेप संकलन मार्फत केन्द्रीय बैंकमा पैसा राख्दा अधिकतम ३ प्रतिशतसम्म ब्याजदर पाउँछन् । स्थायी निक्षेप सुविधाको ब्याजदर भने ३ प्रतिशत निश्चित गरिएको छ भने निक्षेप संकलनको ब्याजदर भने बोलकबोल मार्फत निर्धारण हुन्छ । अधिक तरलता भएको अवस्थामा निक्षेप संकलनको ब्याजदर कम हुन्छ भने कसिलो अवस्थामा ब्याजदर बढ्छ ।
बैंकहरुले स्थायी निक्षेप सुविधा (एसडीएफ) मार्फत ४७ अर्ब ६५ करोड र निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत यस अघि संकलन भएको २ खर्ब २१ अर्ब ६५ करोड रकम परिपक्क हुन बाँकी छ । निक्षेप संकलन उपकरणमा तथा एसडीएफको गरेर कुल २ खर्ब ६९ अर्ब ३५ करोड बैंकहरुको रकम राष्ट्र बैंकमा थुप्रिएको छ ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार अहिले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुमा कुल ६७ खर्ब १७ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप रहेको छ । यसअवधिमा बैंकहरुले ५४ खर्ब २० अर्ब कर्जा लगानी गरेका छन । बैंकहरुले निक्षेपको ९० प्रतिशतसम्म कर्जा लगानी गर्न पाउने व्यवस्था रहेको छ । हाल बैंकहरुको कर्जा निक्षेप अनुपात (सीडी रेसियो) ७९.३६ प्रतिशत छ । यसलाई हेर्दा बैंकहरुसँग लगभग ६ खर्ब २५ अर्ब रुपैयाँ लगानीयोग्य रकम देखिन्छ ।
प्रतिक्रिया