असारमा पनि बैंकहरुले घटाए निक्षेपको ब्याजदर, अधिक तरलता र कर्जाको माग कमजोर मुख्य कारण
- BFIS News
- 2026 Jun 14 17:45
काठमाडौं । वाणिज्य बैंकहरूले असार महिनाका लागि निक्षेपमा दिने ब्याजदर थप घटाएका छन्। बैंकिङ प्रणालीमा लगानीयोग्य रकम प्रशस्त रहँदा र कर्जाको माग अपेक्षाअनुसार नबढ्दा अधिकांश बैंकहरूले निक्षेपको ब्याजदर तल झारेका हुन्।
सञ्चालनमा रहेका २० वाणिज्य बैंकमध्ये १७ बैंकले सार्वजनिक गरेको नयाँ ब्याजदरअनुसार जेठको तुलनामा असारमा निक्षेपको प्रतिफल घटेको देखिएको छ। तीमध्ये ११ बैंकले व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको अधिकतम ब्याजदर यथावत् राखेका छन् भने ६ बैंकले ब्याजदर घटाएका छन्। ब्याजदर घटाउने बैंकहरूमा लक्ष्मी सनराइज, एनआइसी एसिया, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड, प्राइम, हिमालयन र एनएमबी बैंक रहेका छन्।
असार महिनामा व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपमा वाणिज्य बैंकहरूले दिने अधिकतम ब्याजदर ४.७५ प्रतिशतमा सीमित भएको छ। एनएमबी बैंक र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले सबैभन्दा बढी ब्याजदर उपलब्ध गराउने भएका छन्। यता स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंकले सबैभन्दा कम ३.९५ प्रतिशत ब्याजदर निर्धारण गरेको छ।
बैंकहरूको औसत ब्याजदर पनि घट्दो क्रममा रहेको छ। जेठ महिनामा व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको औसत ब्याजदर ४.३४ प्रतिशत रहेकोमा असारमा घटेर ४.२७ प्रतिशतमा झरेको छ। नबिल बैंक, कुमारी बैंक र नेपाल एसबीआई बैंकले भने समाचार तयार पार्दासम्म आफ्नो ब्याजदर सम्बन्धी सूचना सार्वजनिक गरेका थिएनन्।
बैंकहरूले रेमिट्यान्स खातामा भने व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपभन्दा एक प्रतिशत बिन्दुले बढी ब्याज उपलब्ध गराउँदै आएका छन्। यसले विदेशबाट भित्रिने विप्रेषणलाई औपचारिक बैंकिङ प्रणालीमार्फत आकर्षित गर्न सहयोग पुर्याएको छ।
किन निरन्तर घटिरहेको छ ब्याजदर?
बैंकिङ क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार ब्याजदर घट्नुको मुख्य कारण बैंकिङ प्रणालीमा देखिएको अत्यधिक तरलता र कमजोर कर्जा माग हो। पछिल्ला महिनाहरूमा रेमिट्यान्स आप्रवाह निरन्तर बढ्दा बैंकहरूमा निक्षेप संकलन तीव्र गतिमा बढेको छ। तर उद्योग, व्यापार, निर्माण तथा घरजग्गा क्षेत्रमा अपेक्षित लगानी विस्तार हुन नसक्दा कर्जाको माग भने सुस्त बनेको छ।
हाल बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूसँग करिब ८० खर्ब १७ अर्ब रुपैयाँ निक्षेप संकलन रहेको छ भने कर्जा लगानी ५९ खर्ब १५ अर्ब रुपैयाँमा सीमित छ। यस आधारमा बैंकहरूसँग १३ खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी लगानीयोग्य रकम मौज्दात रहेको अनुमान गरिएको छ।
कर्जा विस्तार हुन नसकेपछि बैंकहरूले अतिरिक्त रकम नेपाल राष्ट्र बैंकमा निक्षेप सुविधामार्फत २.५० प्रतिशत र ३ प्रतिशत ब्याजदरमा राखिरहेका छन्। यसले बैंकहरूसँग पैसा अभाव नभई लगानीका अवसर सीमित भएको संकेत गरेको विश्लेषकहरू बताउँछन्।
त्यसैगरी निक्षेपको ब्याजदर घट्दा बैंकहरूको लागत कम हुने र त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव आधारदर (बेस रेट) मा पर्ने भएकाले कर्जाको ब्याजदर पनि क्रमशः घटिरहेको छ।
ब्याजदर कहिलेसम्म न्यून रहला?
अर्थशास्त्री र बैंकिङ विश्लेषकहरूको साझा निष्कर्ष अनुसार निकट भविष्यमा ब्याजदरमा ठूलो वृद्धि हुने सम्भावना न्यून देखिन्छ। रेमिट्यान्स उच्च दरमा बढिरहने, बैंकिङ प्रणालीमा तरलता पर्याप्त रहने, निजी क्षेत्रको कर्जा माग कमजोर रहने तथा मुद्रास्फीति नियन्त्रणभित्र रहने अवस्था कायम रहँदासम्म ब्याजदर न्यून स्तरमै रहने अपेक्षा गरिएको छ।
बैंकरहरूका अनुसार अहिलेको मुख्य चुनौती स्रोत अभाव होइन, गुणस्तरीय कर्जा ग्राहकको अभाव हो। बैंकहरूसँग पर्याप्त रकम भए पनि नयाँ परियोजना र विश्वसनीय ऋणीको संख्या सीमित हुँदा प्रतिस्पर्धात्मक रूपमा ब्याजदर घटाउनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको उनीहरूको भनाइ छ।
कतिपय अर्थशास्त्रीहरूले हालको अवस्थालाई "तरलता जाल" (Liquidity Trap) सँग तुलना गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार सस्तो ब्याजदर हुँदाहुँदै पनि निजी क्षेत्र लगानी विस्तारमा उत्साहित नहुँदा बैंकिङ प्रणालीमा पैसा थुप्रिने तर आर्थिक गतिविधि अपेक्षित रूपमा विस्तार नहुने अवस्था देखिएको छ।
बढ्दो खराब कर्जा अर्को चिन्ता
ब्याजदर घट्दै जाँदा पनि बैंकिङ क्षेत्रका लागि सबै संकेत सकारात्मक छैनन्। नेपाल राष्ट्र बैंकको पछिल्लो विश्लेषणले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा खराब कर्जा (एनपीएल) बढ्दो क्रममा रहेको देखाएको छ। यसले बैंकहरूलाई नयाँ कर्जा प्रवाहमा थप सावधानी अपनाउन बाध्य बनाएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार आर्थिक गतिविधि तीव्र रूपमा बढ्ने, निजी क्षेत्रले नयाँ लगानी विस्तार गर्ने, घरजग्गा तथा पूर्वाधार क्षेत्रमा कर्जाको माग उल्लेख्य रूपमा बढ्ने वा सरकारी पूँजीगत खर्च प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुने अवस्था सिर्जना भएमा आगामी ६ देखि १२ महिनाभित्र ब्याजदरको दिशा परिवर्तन हुन सक्छ।
हालका लागि भने बढ्दो निक्षेप, प्रशस्त तरलता र कमजोर कर्जा मागका कारण नेपाली बैंकहरूको ब्याजदर घट्ने क्रम तत्काल रोकिने संकेत देखिएको छैन।

![$adHeader[0]['title']](https://bfisnews.com/images/bigyapan/1776181672_1100 x100.gif)











.png)





प्रतिक्रिया