चीनको आर्थिक वृद्धिदर ४.५ प्रतिशत, निर्यातले धानेको अर्थतन्त्रमा घरेलु माग कमजोर

काठमाडौं। चीनको अर्थतन्त्रले सन् २०२६ को तेस्रो त्रैमासमा ४.५ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि हासिल गरेको छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) क्षेत्रमा बढ्दो मागका कारण निर्यात विस्तार भएपछि कमजोर उपभोग र लगानीको प्रभावलाई कम गर्न सहयोग पुगेको हो।

चीनको राष्ट्रिय तथ्याङ्क ब्युरोका अनुसार जुलाईदेखि सेप्टेम्बरसम्मको तीन महिनामा अर्थतन्त्र अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ४.५ प्रतिशतले विस्तार भएको हो। यो ब्लुमबर्गले सर्वेक्षण गरेका विश्लेषकहरूको औसत अनुमान ४.४ प्रतिशतभन्दा बढी हो। यसअघि दोस्रो त्रैमासमा चीनको आर्थिक वृद्धि ४.३ प्रतिशतमा सीमित भएको थियो।

चालु वर्षको पहिलो नौ महिनामा चीनको आर्थिक वृद्धि ४.६ प्रतिशत पुगेको छ। पहिलो त्रैमासको तुलनात्मक रूपमा बलियो वृद्धिका कारण समग्र वृद्धिदर सकारात्मक बनेको हो। चीनले सन् २०२६ का लागि ४.५ देखि ५ प्रतिशतसम्म आर्थिक वृद्धि हासिल गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

आईएनजीका ग्रेटर चाइना प्रमुख अर्थशास्त्री लिन सोङका अनुसार पछिल्लो वृद्धिदरले चीनलाई वार्षिक आर्थिक लक्ष्य हासिल गर्ने मार्गमा राख्ने देखिएको छ।

यद्यपि, चीनको अर्थतन्त्रमा उत्पादन र निर्यातको विस्तार तथा आन्तरिक मागको कमजोरीबीच असन्तुलन देखिएको छ। उच्च प्रविधि, उत्पादनमूलक उद्योग र एआईसम्बन्धी लगानीले निर्यातलाई बलियो बनाइरहेको छ भने पाँचौँ वर्षमा प्रवेश गरेको घरजग्गा क्षेत्रको मन्दीले उपभोक्ताको विश्वास र घरेलु मागलाई कमजोर बनाएको छ।

निर्यात र औद्योगिक उत्पादनमा सुधार

चीनको निर्यातमा भएको तीव्र विस्तार आर्थिक वृद्धिको प्रमुख आधार बनेको छ। गत सेप्टेम्बरमा चीनको अमेरिकी डलरमा मापन गरिएको निर्यात अघिल्लो वर्षको सोही महिनाको तुलनामा ३६ प्रतिशतले बढेको थियो।

यससँगै औद्योगिक उत्पादनमा पनि सुधार देखिएको छ। सेप्टेम्बरमा औद्योगिक उत्पादन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ५.५ प्रतिशतले बढेको छ। यो विश्लेषकहरूको अनुमानअनुसार नै भए पनि अगस्टमा कायम ५.२ प्रतिशतको वृद्धिदरभन्दा बढी हो।

एआई क्षेत्रमा बढ्दो माग, उच्च प्रविधिमा लगानी र उन्नत उत्पादन उद्योगको विस्तारले चीनको औद्योगिक गतिविधिलाई गति दिएको छ। सरकारले रणनीतिक उद्योगलाई दिएको नीतिगत समर्थनले पनि उपकरण उत्पादन तथा उच्च प्रविधिमा आधारित उद्योगको लगानीलाई प्रोत्साहन गरेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

तर, निर्यातमा आएको तीव्र वृद्धिले चीनको व्यापार बचतसमेत बढाएको छ। गत वर्ष १.२ ट्रिलियन अमेरिकी डलरको कीर्तिमानी स्तरमा पुगेको व्यापार बचत यस वर्ष अझ बढ्ने क्रममा छ। यसले विशेषगरी युरोपेली संघ (ईयू) लगायतका व्यापारिक साझेदारसँग तनाव बढाएको छ।

चीनबाट कम मूल्यका वस्तु आयात बढ्दा आफ्ना उद्योग र रोजगारीमा असर पर्ने चिन्ता युरोपेली देशहरूले व्यक्त गर्दै आएका छन्। यसै महिनामा चीन र ईयूबीच चिनियाँ हाइब्रिड कारको आयातमा कोटा निर्धारण गर्ने सहमति भएको थियो। यसले तत्कालका लागि ठूलो व्यापारिक विवाद टारे पनि ईयूले आफ्ना उत्पादनमूलक उद्योगको संरक्षण गर्न थप उपाय ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

खुद्रा व्यापारमा सुधार, तर घरजग्गा क्षेत्र दबाबमा

चीनको घरेलु उपभोगमा केही सुधार देखिए पनि समग्र माग अझै कमजोर छ। उपभोगको प्रमुख सूचक खुद्रा बिक्री सेप्टेम्बरमा अघिल्लो वर्षको तुलनामा १.१ प्रतिशतले बढेको छ। अगस्टमा यो वृद्धि ०.४ प्रतिशत थियो भने विश्लेषकहरूले सेप्टेम्बरका लागि ०.५ प्रतिशतको वृद्धि अनुमान गरेका थिए।

सरकारले मोबाइल फोनलगायतका सञ्चार उपकरण खरिदमा अनुदान उपलब्ध गराएकाले खुद्रा बिक्री बढ्न सहयोग पुगेको आईएनजीका अर्थशास्त्री सोङले बताएका छन्।

चिनियाँ नीतिनिर्माताहरूले घरेलु माग बढाउन थप कदम चाल्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। लामो समयदेखि जारी घरजग्गा क्षेत्रको मन्दीले घरपरिवारको आर्थिक विश्वास कमजोर बनाएकाले उपभोग विस्तारलाई गति दिन चुनौती देखिएको छ।

सेप्टेम्बरमा ७० प्रमुख सहरमा सरकारी अनुदान प्राप्त आवासबाहेकका नयाँ घरको मूल्य अघिल्लो महिनाको तुलनामा ०.१४ प्रतिशतले घटेको छ। अगस्टमा यस्तो गिरावट ०.१७ प्रतिशत थियो। यसले घरको मूल्य घट्ने क्रम केही सुस्त भएको देखाए पनि घरजग्गा बजार अझै दबाबमा रहेको संकेत गर्छ।

घरजग्गा क्षेत्रमा देखिएको कमजोरीसँगै लगानीका सूचक पनि कमजोर छन्। सन् २०२६ को पहिलो नौ महिनामा स्थिर सम्पत्ति लगानी अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ७.२ प्रतिशतले घटेको छ। अगस्टसम्म पनि गिरावट यही दरमा थियो। विश्लेषकहरूले अनुमान गरेको ७.३ प्रतिशतको गिरावटभन्दा भने यो केही राम्रो हो।

उत्पादनमुखी वृद्धिलाई उपभोगले साथ दिनुपर्ने चुनौती

कन्फरेन्स बोर्डको चाइना सेन्टरका प्रमुख अर्थशास्त्री युहान झाङका अनुसार चीनको अर्थतन्त्र अझै उत्पादन र आपूर्तिपक्षबाट सञ्चालित छ। यसले अल्पकालमा आर्थिक वृद्धि र औद्योगिक स्तरोन्नतिलाई सहयोग गरे पनि घरेलु उपभोग, सेवा क्षेत्रको माग र उपभोक्ताको विश्वासमा सुधार नआएसम्म आर्थिक पुनरुत्थान सन्तुलित र दिगो बन्न कठिन हुन्छ।

उनका अनुसार चीनको आर्थिक वृद्धिमा सरकारले अघि सारेका उन्नत उत्पादन र उच्च प्रविधिमा आधारित नयाँ उत्पादन क्षमताको भूमिका बढ्दै गएको छ। केन्द्रीय सरकारको औद्योगिक नीतिगत समर्थनका कारण उपकरण उत्पादन र उच्च प्रविधिका उद्योगमा लगानी बलियो देखिएको छ।

चीनको राष्ट्रिय तथ्याङ्क ब्युरोका उपनिर्देशक माओ शेङयोङले तेस्रो त्रैमासको वृद्धिदर कोभिड–१९ महामारीको अवधिबाहेक पछिल्ला दशककै न्यून स्तरमध्ये रहे पनि विश्वका ठूला अर्थतन्त्रमध्ये तुलनात्मक रूपमा बलियो रहेको बताएका छन्।

उनका अनुसार जटिल र निरन्तर परिवर्तन भइरहेको अन्तर्राष्ट्रिय वातावरण तथा अपर्याप्त घरेलु मागका बाबजुद अर्थतन्त्र विस्तार भएको हो। तर, आर्थिक गतिविधिमा देखिएको सुधारलाई स्थिर र दिगो बनाउन अझै धेरै काम गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

समग्रमा, चीनको अर्थतन्त्रले निर्यात, औद्योगिक उत्पादन र उच्च प्रविधिमा आधारित उद्योगको सहयोगमा वृद्धिलाई गति दिएको छ। तर, कमजोर घरेलु माग, घरजग्गा क्षेत्रको मन्दी र स्थिर सम्पत्ति लगानीमा आएको गिरावटले आर्थिक विस्तारको गुणस्तरमाथि प्रश्न उठाएको छ। वार्षिक वृद्धिको लक्ष्य हासिल गर्ने सम्भावना बलियो देखिए पनि दीर्घकालीन आर्थिक स्थायित्वका लागि उत्पादनमुखी विस्तारसँगै घरेलु उपभोग र निजी लगानीमा सुधार ल्याउनु चीनका लागि मुख्य चुनौती बनेको छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

गरिब देशहरुको सहयोगका लागि विश्व बैंकको ९३ अर्ब डलरको वित्तीय प्याकेज

सिमेन्ट उद्योगीमाथि लगाइएको भ्रष्टाचार मुद्दाले निजी क्षेत्र हतोत्साही

राजश्व राष्ट्रको रगत पसिना भएकोले बगेर गएको टुलुटुलु हेरेर बस्न सकिदैन : अर्थमन्त्री शर्मा

इन्धनको मुल्य, नाफा-नोक्सान, राजश्व र राजनीति (मनोज ज्ञावली को विचार )

यी चार कम्पनीले अनिवार्य रुपमा आइपीओ निष्काशन गर्नुपर्ने

नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारी र अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माबीच भद्र सहमति ,के हटला ४ –१२ निति ?