स्पेसएक्सको आईपीओ तयारी तीव्र, चीनलाई दीर्घकालीन प्रतिस्पर्धीका रूपमा चित्रण

BFIS News
2026 May 21 10:02

स्पेसएक्सको आईपीओ तयारी तीव्र, चीनलाई दीर्घकालीन प्रतिस्पर्धीका रूपमा चित्रण

काठमाडौं । अमेरिकी उद्यमी Elon Musk नेतृत्वको SpaceX ले प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) मार्फत सेयर बजारमा प्रवेश गर्ने तयारीलाई तीव्र बनाएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। कम्पनीले जुन १२ मा आईपीओ सार्वजनिक गर्ने सम्भावना रहेको उल्लेख गरिएको छ।

प्राप्त विवरणअनुसार कम्पनीले आईपीओमार्फत ८० अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी पूँजी संकलन गर्ने लक्ष्य राखेको छ। योजना कार्यान्वयन भएमा यो पछिल्ला वर्षहरूकै ठूलो प्रविधि क्षेत्रसम्बन्धी आईपीओमध्ये एक हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

आईपीओ तयारीका क्रममा स्पेसएक्सले चीनलाई सम्भावित बजार सूचीमा समावेश नगरे पनि भविष्यको प्रमुख रणनीतिक प्रतिस्पर्धीका रूपमा प्रस्तुत गरेको बताइएको छ। विशेषगरी चीनले अन्तरिक्ष प्रविधि, स्याटेलाइट निर्माण, प्रक्षेपण सेवा तथा कृत्रिम बौद्धिकता पूर्वाधारमा तीव्र लगानी गरिरहेको भन्दै दीर्घकालीन प्रतिस्पर्धा बढ्न सक्ने मूल्यांकन कम्पनीले गरेको जनाइएको छ।

स्पेसएक्सले पृथ्वीको कक्षामा एआई कम्प्युटिङ क्षमता भएका स्याटेलाइट नेटवर्क विकास गर्ने योजना अघि बढाएको छ। कम्पनीले सन् २०२८ सम्म यस्तो पूर्वाधार सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य राखेको उल्लेख छ। कम्पनीको अवधारणाअनुसार अन्तरिक्षमै डेटा प्रशोधन प्रणाली विकास गर्न सके पृथ्वीमा रहेका डेटा सेन्टरमाथिको दबाब कम हुने तथा सुरक्षित सञ्चार, रक्षा प्रणाली र प्रविधि सेवामा नयाँ अवसर सिर्जना हुने अपेक्षा गरिएको छ।

हाल स्पेसएक्सले ‘स्टारलिंक’ स्याटेलाइट नेटवर्कमार्फत विश्वव्यापी इन्टरनेट सेवा विस्तार गरिरहेको छ। अब सोही संरचनालाई उपयोग गर्दै एआई डेटा प्रोसेसिङ र क्लाउड कम्प्युटिङलाई अन्तरिक्षमा विस्तार गर्ने रणनीति कम्पनीले बनाएको विश्लेषण गरिएको छ।

लगानीकर्ताहरू विशेषगरी स्टारलिंक सेवा र मस्कद्वारा स्थापना गरिएको xAI प्रति चासो देखाइरहेका छन्। एआई क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा बढाउने उद्देश्यले स्थापना गरिएको xAI लाई स्पेसएक्सको व्यवसायसँग कसरी जोडिने भन्ने विषय पनि अहिले बजारमा चर्चा भइरहेको छ।

यदि कम्पनीले जुन १२ मै आईपीओ सार्वजनिक गर्ने हो भने अमेरिकी नियामक निकायसमक्ष आवश्यक कागजात आगामी साताभित्र दर्ता गर्नुपर्नेछ। ती कागजातमा कम्पनीको आम्दानी, खर्च, ऋण, नाफा–नोक्सान तथा आगामी व्यापारिक योजनासम्बन्धी विवरण समावेश हुने अपेक्षा गरिएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार स्पेसएक्सको आईपीओले विश्व वित्तीय बजारमा उल्लेखनीय प्रभाव पार्न सक्छ। पछिल्ला वर्षहरूमा सुस्त देखिएको प्रविधि कम्पनीहरूको आईपीओ बजारलाई यसले पुनः सक्रिय बनाउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

हाल निजी कम्पनीका रूपमा सञ्चालन भइरहेको स्पेसएक्सले अन्तरिक्ष प्रक्षेपण सेवा, मानव अन्तरिक्ष यात्रा तथा मंगल ग्रहसम्म मानव पुर्‍याउने दीर्घकालीन योजनामार्फत विश्वव्यापी पहिचान बनाएको छ। यद्यपि कम्पनीले आईपीओ योजनाबारे औपचारिक धारणा सार्वजनिक गरेको छैन।