भारतको एसेट–ब्याक्ड सेक्युरिटिज बजारमा विदेशी बैंकको लगानी बढ्यो

काठमाडौं । भारतको एसेट–ब्याक्ड सेक्युरिटिज (एबीएस) बजारमा विदेशी बैंक तथा लगानीकर्ताको सहभागिता तीव्र रूपमा बढेको छ। तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको भारतीय घरेलु कर्जा बजारमा पहुँच बनाउन विश्वका ठूला बैंकहरूले यस्ता ऋणपत्रमा लगानी बढाएका हुन्।

क्रिसिल रेटिङ्सका प्रमुख रेटिङ अधिकृत कृष्णन सीतारामनका अनुसार मार्चमा समाप्त भएको आर्थिक वर्षमा भारतमा जारी भएको कुल एसेट–ब्याक्ड ऋणपत्रमा विदेशी बैंकको हिस्सा करिब ३५ प्रतिशत पुगेको छ। अघिल्ला दुई आर्थिक वर्षमा यस्तो हिस्सा २८ देखि ३० प्रतिशतको बीचमा थियो।

मार्चमा समाप्त भएको आर्थिक वर्षमा भारतमा कुल १.५३ ट्रिलियन भारतीय रुपैयाँ अर्थात् करिब २०.९ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको एसेट–ब्याक्ड ऋणपत्र बिक्री भएको थियो। यस आधारमा विदेशी बैंकले करिब ५.६ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरका यस्ता ऋणपत्र खरिद गरेको अनुमान गरिएको छ।

बार्कलेज, सिटीग्रुप, जेपी मोर्गन चेज र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्डलगायत विदेशी बैंकले यस्तो ऋणमा लगानी बढाएको यस विषयसँग जानकार स्रोतलाई उद्धृत गर्दै ब्लुमबर्गले जनाएको छ।

तीव्र विस्तार हुँदै घरेलु कर्जा बजार

भारतमा खुद्रा कर्जा बजार तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेकाले विभिन्न प्रकारका कर्जालाई एकीकृत गरी धितोपत्रका रूपमा बिक्री गर्ने अवसर बढेको छ। बैंकहरूले यस्ता कर्जा खरिद गर्दा भारतको प्राथमिकता क्षेत्र कर्जा सम्बन्धी नियामकीय आवश्यकतासमेत पूरा गर्न सक्ने अवस्था रहेको छ।

भारतमा बैंकहरूले कृषि लगायत प्राथमिकता प्राप्त क्षेत्रमा निश्चित हिस्सा कर्जा प्रवाह गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। एसेट–ब्याक्ड सेक्युरिटिज खरिदमार्फत बैंकहरूले प्रत्यक्ष रूपमा कर्जा प्रवाह नगरी पनि त्यस्ता सम्पत्तिमा पहुँच बनाउन सक्ने भएकाले विदेशी बैंकका लागि यसको आकर्षण बढेको हो।

सीतारामनका अनुसार यस्ता कारोबारले केही प्रकारका प्रत्यक्ष कर्जा प्रवाहको तुलनामा कम नियामकीय पुँजी प्रयोग गर्छन्। यसले बैंकहरूलाई पुँजीको प्रभावकारी व्यवस्थापन गर्नसमेत सहयोग पुग्छ।

भारत तथा उपमहाद्वीपका लागि सिटीग्रुपका बजार प्रमुख आदित्य बाग्रीले विदेशी लगानीकर्ताका लागि यस्ता सम्पत्तिको आकर्षण केवल उच्च प्रतिफलमा सीमित नरहेको बताए। उनका अनुसार यसले तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको भारतीय घरेलु कर्जा बजारमा प्रवेशको अवसरसमेत प्रदान गर्छ।

गैरबैंकिङ संस्थाको सक्रियता

भारतमा एसेट–ब्याक्ड सेक्युरिटिजको प्रयोग गैरबैंकिङ वित्तीय संस्थाहरूले समेत बढाइरहेका छन्। यस्ता संस्थाले सामान्यतया एकदेखि साढे दुई वर्षसम्मको बाँकी परिपक्वता अवधि भएका कर्जा पोर्टफोलियोको सेक्युरिटाइजेसन गर्ने गरेका छन्।

क्रिसिलको तथ्यांकअनुसार एएए, एए र ए रेटिङ भएका यस्ता धितोपत्रमा औसत कुपन दर ७.३ प्रतिशतदेखि ११.५ प्रतिशतसम्म रहेको छ।

एसेट–ब्याक्ड सेक्युरिटिजअन्तर्गत धितो, सवारीसाधन कर्जा, असुरक्षित व्यक्तिगत कर्जा र सुन कर्जालगायत विभिन्न कर्जाको समूहलाई आधार बनाएर ऋणपत्र जारी गरिन्छ। भारतमा यसको प्रमुख स्वरूप पास–थ्रु सर्टिफिकेट र प्रत्यक्ष कर्जा हस्तान्तरण रहेका छन्।

रिलायन्सको ठूलो कारोबारपछि बजारमा थप गति

भारतीय अर्बपति मुकेश अम्बानीको रिलायन्स समूहका कम्पनीहरूले सन् २०२५ को सेप्टेम्बरमा करिब २१० अर्ब भारतीय रुपैयाँ बराबरको एसेट–ब्याक्ड सेक्युरिटिजमार्फत रकम जुटाएका थिए। यो भारतमा भएको सबैभन्दा ठूला कारोबारमध्ये एक थियो।

ठूलो कारोबारसँगै विदेशी लगानीकर्ताको चासो बढेपछि भारतीय स्थानीय छाया बैंकहरूले पनि आफ्नो वित्तीय स्रोत विविधीकरण गर्न यस्ता धितोपत्र जारी गर्ने क्रम बढाएका छन्।

एचडीएफसी बैंकको सहायक कम्पनी एचडीबी फाइनान्सियल सर्भिसेजले मार्चको अन्त्यसम्म आफ्नो कुल दायित्वको करिब ३ प्रतिशत पास–थ्रु सर्टिफिकेटमार्फत जुटाएको थियो। अघिल्लो वर्ष भने यस्तो माध्यमबाट रकम जुटाइएको थिएन।

त्यस्तै, एएएदेखि ए रेटिङसम्मका सेक्युरिटिजमार्फत रकम जुटाउँदा कम्पनीको आफ्नै ऋण रेटिङभन्दा तीनदेखि चार तहसम्म उच्च रेटिङ प्राप्त हुने भएकाले वित्तीय संस्थाका लागि यस्तो माध्यम तुलनात्मक रूपमा सस्तो देखिएको छ।

ए फाइनान्सका प्रमुख वित्तीय अधिकृत गौरव सेठका अनुसार सेक्युरिटाइज्ड ऋणमार्फत रकम जुटाउँदा स्थानीय बन्ड बजारबाट ऋण उठाउनुभन्दा ७५ देखि १०० आधार अंकसम्म कम लागत पर्ने गरेको छ।

चीनभन्दा सानो भए पनि तीव्र विस्तार

भारतको एसेट–ब्याक्ड सेक्युरिटिज बजार तीव्र रूपमा विस्तार भए पनि यसको आकार अझै चीनको बजारभन्दा निकै सानो छ। सन् २०२५ मा चीनमा कुल २.२८ ट्रिलियन युआन अर्थात् करिब ४३५.४ अर्ब सिंगापुर डलर बराबरको एबीएस जारी भएको थियो।

तर भारतमा बढ्दो विदेशी माग, तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको खुद्रा कर्जा बजार र वित्तीय संस्थाले स्रोत विविधीकरण गर्ने प्रयासले आगामी दिनमा एसेट–ब्याक्ड सेक्युरिटिज बजारलाई थप विस्तार गर्ने संकेत देखिएको छ।

विदेशी बैंकका लागि यस्तो बजारले भारतीय ऋण तथा वित्तीय सम्पत्तिमा प्रत्यक्ष कर्जा प्रवाह वा परम्परागत बन्ड लगानीभन्दा फरक ढंगले पहुँच दिने भएकाले भारतको बढ्दो घरेलु कर्जा बजारमा उनीहरूको सहभागिता थप बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

गरिब देशहरुको सहयोगका लागि विश्व बैंकको ९३ अर्ब डलरको वित्तीय प्याकेज

१० वाणिज्य बैंकले ४ महिनामै कमाए अर्ब बढी नाफा, एनआइसी एसियाको सबैभन्दा धेरै

खप्तड लघुवित्तले आईपीओ जारी गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल नियुक्त

तीन कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन

विद्युत खपत बढाउन प्राधिकरणले सुरु गर्यो अभियान

भ्याल्यू स्टक भनेको के हो, कसरी छान्ने यस्ता सेयर ?