मध्यपूर्व युद्धको वारेमा केही चर्चा, यसको नेपालमा पर्नसक्ने असर र हामिले लिनुपर्ने रणनिति: मनोज ज्ञवाली

काठमाडौं। मध्यपूर्वमा भइरहेको हालको तनाव र युद्धका प्रमुख कारण, संलग्न देशहरू, नेपालमा पर्ने प्रभाव र नेपालले अपनाउनुपर्ने रणनीति यस्तो देखिन्छन ।

१. मध्यपूर्व युद्धका मुख्य कारणहरू

# इजरायल–प्यालेस्टाइन दीर्घकालीन विवाद: भूमि, राज्यको मान्यता र सुरक्षा सम्बन्धी दशकौँ पुरानो द्वन्द्व।

# धार्मिक र ऐतिहासिक संवेदनशीलता: जेरुसेलम जस्ता स्थानहरू तीन धर्म (यहूदी, मुस्लिम, क्रिश्चियन) का लागि पवित्र।

# क्षेत्रीय शक्ति प्रतिस्पर्धा: केही देशहरूले आफ्नो प्रभाव बढाउन विभिन्न समूहलाई समर्थन गर्ने।

# सुरक्षा र प्रतिशोध चक्र: आक्रमण, प्रत्याक्रमण र बदला लिने क्रमले हिंसा बढ्ने।

# भूराजनीतिक स्वार्थ: तेल, व्यापार मार्ग र रणनीतिक क्षेत्र नियन्त्रणको प्रतिस्पर्धा।

# बाह्य शक्तिहरूको प्रभाव: विश्वका शक्तिशाली देशहरूको समर्थन वा हस्तक्षेपले द्वन्द्व जटिल बनाउने।

२ . युद्धमा संलग्न प्रमुख देशहरू

प्रत्यक्ष रूपमा:

-Israel

-Gaza Strip / Palestine

-Lebanon (विशेषगरी हिज्बुल्लाह समूह)

-Iran

अप्रत्यक्ष रूपमा समर्थन गर्ने:

-United States

-United Kingdom

-Russia

-China

-Saudi Arabia

-Qatar

३. मध्यपूर्व युद्धको नेपालमा पर्ने सम्भावित प्रभाव:

(क) आर्थिक प्रभाव

- तेलको मूल्य वृद्धि → नेपालमा पेट्रोलियम पदार्थ महँगो।

- महँगी बढ्ने → ढुवानी लागत बढ्दा दैनिक उपभोग्य वस्तु महँगो हुने।

- विदेशी मुद्रा दबाब → तेल आयातको खर्च बढ्ने।

(ख) रोजगारी र रेमिट्यान्स

- मध्यपूर्वमा लाखौँ नेपाली कामदार रहेका छन्।

- युद्ध बढेमा कामदारको सुरक्षा जोखिम।

- रोजगारी घटेमा रेमिट्यान्स घट्ने सम्भावना।

(ग) पर्यटन र विश्व अर्थतन्त्र

- विश्व आर्थिक अनिश्चितताले पर्यटन क्षेत्रमा असर।

-अन्तर्राष्ट्रिय लगानी र व्यापार सुस्त हुन सक्छ।

(घ) आपूर्ति श्रृंखला

तेल र अन्य वस्तु ढुवानी मार्ग प्रभावित भए आपूर्ति समस्या आउन सक्छ।

४. नेपालका लागि रणनीतिक योजना

(क) कूटनीतिक रणनीति

- तटस्थ र सन्तुलित विदेश नीति कायम राख्ने।

- संयुक्त राष्ट्रसंघमार्फत शान्ति र संवादको समर्थन गर्ने।

- मध्यपूर्वका देशहरूसँग कूटनीतिक सम्पर्क सक्रिय राख्ने।

(ख) नेपाली कामदारको सुरक्षा

- जोखिम क्षेत्रमा रहेका नेपालीको सुरक्षा निगरानी।

- आवश्यक परे उद्धार योजना (Evacuation Plan) तयार गरेर बस्ने।

- दूतावास र श्रम कार्यालयको सक्रिय समन्वय गराउने।

(ग) आर्थिक रणनीति

-तेल वैकल्पिक ऊर्जा विकास (जलविद्युत, विद्युतीय सवारी/ चुलो)।

- विदेशी मुद्रा व्यवस्थापन बलियो बनाउने।

- आयात घटाउने र स्वदेशी उत्पादन बढाउने।

(घ) ऊर्जा सुरक्षा

-इन्धन भण्डारण (Strategic Fuel Reserve) बढाउने।

- ऊर्जा विविधीकरण नीति अपनाउने।

(ङ) दीर्घकालीन रणनीति

- रेमिट्यान्समा निर्भरता घटाएर उत्पादनमूलक अर्थतन्त्र विकास।

- कृषि, उद्योग, पर्यटनमा लगानी बढाउने।

यसरी मध्यपूर्वको युद्ध नेपालबाट धेरै टाढा भए पनि यसको प्रभाव तेल मूल्य, महँगी, रेमिट्यान्स र आर्थिक स्थिरता मार्फत नेपालमा पर्न सक्छ। त्यसैले नेपालले कूटनीतिक सन्तुलन, आर्थिक तयारी र नेपाली कामदारको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिनु आवश्यक छ।

युद्दविराम चाडै होस,

जय होस, शुभ होस!!

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार

गरिब देशहरुको सहयोगका लागि विश्व बैंकको ९३ अर्ब डलरको वित्तीय प्याकेज

१० वाणिज्य बैंकले ४ महिनामै कमाए अर्ब बढी नाफा, एनआइसी एसियाको सबैभन्दा धेरै

खप्तड लघुवित्तले आईपीओ जारी गर्ने, बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल नियुक्त

८ जिल्लामा विद्युत प्रणाली सुधारको काम सुरु

बिल एकम्यानको रणनीति : सस्तो सेयर किनेर व्यवस्थापन आफ्नै हातमा लिने

तीन कम्पनीको सेयर मूल्य समायोजन