एन्थ्रोपिकको आईपीओले पायो १.७६ ट्रिलियन डलरको बजार मूल्य, कर्मचारीको सम्पत्ति रातारात बढ्यो
- BFIS News
- 2026 Nov 20 11:43
काठमाडौं । कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) कम्पनी एन्थ्रोपिकले अमेरिकी शेयर बजारमा प्रवेश गरेको पहिलो दिनमै १.७६ ट्रिलियन अमेरिकी डलरको बजार पूँजीकरण हासिल गरेको छ।
लोकप्रिय एआई च्याटबोट क्लाउड (Claude) को विकासकर्ता कम्पनीको शेयर नास्ड्याकमा सूचीकृत भएपछि पहिलो दिन १७ प्रतिशतले बढेर बन्द भएको हो। यससँगै एन्थ्रोपिक बजार पूँजीकरणका आधारमा अमेरिकाको सातौँ ठूलो सार्वजनिक कम्पनी बनेको छ।
कम्पनीले प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) मा प्रतिकित्ता ८३ डलर मूल्य निर्धारण गरेको थियो। तर, दोस्रो बजारमा कारोबार सुरु भएपछि शेयर मूल्य बढेर १११.५३ डलरसम्म पुगेको थियो। दिनभरको उतारचढावपछि शेयर प्रतिकित्ता ९७.१७ डलरमा बन्द भएको हो। कारोबारका क्रममा कम्पनीको मूल्याङ्कन २ ट्रिलियन डलरभन्दा माथि पुगेको थियो।
पहिलो दिनको अन्तिम मूल्यका आधारमा एन्थ्रोपिकको बजार पूँजीकरण करिब १.७६ ट्रिलियन डलर कायम भएको छ। यससँगै कम्पनी अमेरिकी बजारका ठूला प्रविधि कम्पनीहरूको सूचीमा समावेश भएको छ। बजार पूँजीकरणका आधारमा एप्पल, माइक्रोसफ्ट, एनभिडिया, अल्फाबेट, अमेजन र स्पेसएक्सपछि एन्थ्रोपिक सातौँ स्थानमा पुगेको विवरणमा उल्लेख छ।
आईपीओमार्फत कम्पनीले ८१.३ अर्ब डलर पूँजी संकलन गरेको छ। यसअघि सन् २०२६ को जुनमा स्पेसएक्सले ७५ अर्ब डलर संकलन गर्दै कायम गरेको आईपीओको कीर्तिमानलाई एन्थ्रोपिकले उछिनेको हो। यसबाहेक कम्पनीले गुगल, माइक्रोसफ्ट र एनभिडियालगायत प्रविधि कम्पनीबाट २६ अर्ब डलर रणनीतिक लगानीसमेत प्राप्त गरेको छ।
२ हजार ८०० कर्मचारी बने करोडपति
एन्थ्रोपिकको शेयर सूचीकरणले कम्पनीका कर्मचारीको सम्पत्तिमा समेत उल्लेख्य वृद्धि गरेको छ। उपलब्ध विवरणअनुसार कम्पनीका करिब ५ हजार कर्मचारीमध्ये २ हजार ८०० भन्दा बढीको शेयर सम्पत्ति कम्तीमा १० लाख डलर पुगेको छ।
त्यस्तै, कम्पनीका ४०० भन्दा बढी वरिष्ठ तथा पुराना कर्मचारीको शेयर स्वामित्वको मूल्य १० करोड डलरभन्दा बढी पुगेको छ। यसले कम्पनीको आईपीओबाट संस्थागत लगानीकर्तासँगै कर्मचारीले पनि ठूलो सम्पत्ति सिर्जना गर्ने अवसर पाएका छन्।
यद्यपि, आईपीओपछि लागू हुने लक-अप अवधिका कारण कर्मचारीले तत्काल आफ्नो शेयर बिक्री गर्न पाउने छैनन्। त्यसैले हाल देखिएको सम्पत्ति शेयरको बजार मूल्यका आधारमा गणना गरिएको हो।
टेक कम्पनीका शेयर घट्दा एन्थ्रोपिकमा उछाल
एन्थ्रोपिकको शेयर मूल्य बढेको दिन अमेरिकी प्रविधि बजारका अन्य प्रमुख कम्पनीको शेयर भने घटेको थियो। नास्ड्याक कम्पोजिट सूचक २.३ प्रतिशतले ओरालो लाग्दा एन्थ्रोपिकको शेयर १७ प्रतिशतले बढेको हो।
सोही दिन अल्फाबेटको शेयर २.९ प्रतिशत र अमेजनको शेयर करिब ३.९ प्रतिशतले घटेको थियो। पछिल्लो समय एआई पूर्वाधारमा भइरहेको ठूलो लगानीको प्रतिफल र प्रविधि कम्पनीहरूको सञ्चालन खर्चबारे लगानीकर्ताले प्रश्न उठाउन थालेका छन्। यसले समग्र प्रविधि बजारमा दबाब सिर्जना गरेको छ।
विशेषगरी डाटा सेन्टर, चिप्स, विद्युत् तथा कम्प्युटिङ पूर्वाधारमा भइरहेको ठूलो खर्चको तुलनामा एआई कम्पनीहरूले हासिल गर्ने आम्दानी र नाफाको दिगोपनबारे चासो बढेको छ। यस्तो अवस्थामा एन्थ्रोपिकको शेयरमा देखिएको उछालले एआई क्षेत्रप्रति लगानीकर्ताको आकर्षण अझै कायम रहेको देखाएको छ।
ओपनएआई छाडेका अनुसन्धानकर्ताले स्थापना गरेको कम्पनी
एन्थ्रोपिकको स्थापना सन् २०२१ मा भएको हो। ओपनएआईका तत्कालीन अनुसन्धान निर्देशक डारियो अमोदेई, उनकी बहिनी ड्यानिएला अमोदेईसहित सात जना अनुसन्धानकर्ताले उक्त कम्पनी स्थापना गरेका थिए।
एआई प्रविधिको विकास र व्यावसायीकरणमा सुरक्षालाई पर्याप्त प्राथमिकता दिनुपर्ने विषयमा ओपनएआईभित्र मतभेद भएपछि उनीहरूले कम्पनी छाडेका थिए। त्यसपछि सुरक्षित र नियन्त्रणयोग्य कृत्रिम बुद्धिमत्ता विकास गर्ने उद्देश्यसहित एन्थ्रोपिक स्थापना गरिएको थियो।
कम्पनीले विकास गरेको क्लाउड च्याटबोट अहिले जेनेरेटिभ एआई बजारको प्रमुख उत्पादनमध्ये एक बनेको छ। यसले एन्थ्रोपिकलाई ओपनएआईको च्याटजीपीटीसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने प्रमुख कम्पनीका रूपमा स्थापित गरेको छ।
मूल्याङ्कनमाथि वित्तीय जोखिमको प्रश्न
एन्थ्रोपिकको १.७६ ट्रिलियन डलरको बजार पूँजीकरणलाई लिएर वित्तीय क्षेत्रमा मिश्रित धारणा देखिएको छ। एकथरी विश्लेषकले यसलाई एआई प्रविधिको भविष्यप्रतिको लगानीकर्ताको विश्वासका रूपमा हेरेका छन् भने अर्काथरीले कम्पनीको वास्तविक आम्दानी र नाफाको तुलनामा मूल्याङ्कन अत्यधिक भएको हुन सक्ने बताएका छन्।
साल्फोर्ड विश्वविद्यालयका अर्थशास्त्री रिचर्ड व्हिटलका अनुसार वित्तीय बजारमा देखिने मूल्यवृद्धि तत्कालै जोखिममा परिणत हुँदैन। भविष्यको आम्दानीप्रतिको अपेक्षा वास्तविकतासँग मेल नखाँदा मात्रै त्यस्तो मूल्याङ्कनको जोखिम प्रकट हुने उनको विश्लेषण छ।
क्विल्टर चेभियोटका प्रविधि अनुसन्धान प्रमुख बेन ब्यारिन्जरले पनि एन्थ्रोपिकको शेयरमा आगामी दिनमा उतारचढाव आउन सक्ने बताएका छन्। उनका अनुसार सार्वजनिक बजारमा सूचीकृत भएको पहिलो विशुद्ध एआई कम्पनी भएकाले यसको शेयर मूल्यले लगानीकर्ताको अपेक्षा र वास्तविक वित्तीय प्रदर्शन दुवैको प्रभाव भोग्नुपर्नेछ।
त्यस्तै, स्याक्सो यूकेका रणनीतिकार नील विल्सनले एन्थ्रोपिकको मूल्याङ्कन तुलना गर्न मिल्ने प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धी कम्पनी सार्वजनिक बजारमा नरहेको बताएका छन्। यस्तो अवस्थामा कम्पनीको मूल्य निर्धारणमा भविष्यको सम्भावनाले ठूलो भूमिका खेलेको उनको विश्लेषण छ।
नियमन र नीतिगत चुनौती पनि उत्तिकै
एन्थ्रोपिकले आगामी दिनमा वित्तीय प्रदर्शनसँगै एआई प्रविधिसम्बन्धी नियमन र नीतिगत चुनौतीको समेत सामना गर्नुपर्नेछ। अमेरिकामा एआई क्षेत्रलाई नियमन गर्ने विषयमा राजनीतिक तथा नीतिगत बहस जारी छ।
राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले एआई क्षेत्रमा कडा नियमन गर्न नहुने धारणा राख्दै आएका छन्। अर्कोतर्फ अमेरिकी संसदमा दुवै प्रमुख राजनीतिक दलका सांसदहरू सहभागी एआई सुरक्षा तथा नवप्रवर्तनसम्बन्धी समूह गठन भएको छ। उक्त समूहले एआई प्रविधिबाट उत्पन्न हुन सक्ने जोखिम न्यूनीकरण र निगरानीका लागि कानुनी व्यवस्था आवश्यक रहेको पक्षमा वकालत गर्दै आएको छ।
एन्थ्रोपिकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत डारियो अमोदेईले पनि भविष्यमा एआई मानिसभन्दा निकै शक्तिशाली बन्न सक्ने र त्यसबाट मानव अस्तित्वमै जोखिम उत्पन्न हुन सक्ने चेतावनी दिँदै आएका छन्। एआई सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै स्थापना भएको कम्पनीले तीव्र व्यावसायिक विस्तार गरिरहेको अवस्थामा यसको सञ्चालन, लगानी र जोखिम व्यवस्थापनका विषय पनि महत्त्वपूर्ण हुने देखिएको छ।
एन्थ्रोपिकको आईपीओले एआई क्षेत्रमा लगानीकर्ताको आकर्षण र बजारको अपेक्षा उच्च रहेको देखाएको छ। तर, १.७६ ट्रिलियन डलरको बजार मूल्य कायम राख्न कम्पनीले आगामी दिनमा आम्दानी वृद्धि, सञ्चालन खर्च व्यवस्थापन र नाफाको दिगोपन प्रमाणित गर्नुपर्नेछ। त्यसैले कम्पनीको वास्तविक वित्तीय प्रदर्शन नै यसको वर्तमान बजार मूल्याङ्कनको प्रमुख आधार बन्नेछ।
![$adHeader[0]['title']](https://bfisnews.com/images/bigyapan/1794925158_1200x100.gif)




 (3) (1).gif)


.gif)
.gif)


.jpg)
.jpg)




प्रतिक्रिया